Όταν βλέπαμε φανατικά κάθε επεισόδιο του «Ιησού από τη Ναζαρέτ».

Πάσχα, Μεγάλη Εβδομάδα, «Χριστός Ανέστη Εκ Νεκρών», Σοκολατένια Αυγά, Βαμμένα Κόκκινα Αυγά, Κρεατοφαγία δίχως αύριο την Κυριακή Του Πάσχα. Κι όμως, όσο κι αν όλα τα παραπάνω έθιμα/μικροπράγματα μοιάζουν ίδια και απαράλλαχτα εδώ και δεκαετίες, όσο μεγαλώνεις, δεν γίνεται να μην συνειδητοποιήσεις ότι αυτή η γιορτή έχει γίνει αρκετά διαφορετική σε σχέση με αυτό που ήταν στη δεκαετία του `90. Αλήθεια, πόσο διαφορετικό ήταν το Πάσχα στη δεκαετία του 90 σε σχέση με σήμερα;

Λαμπάδες

Πάσχα 90`S

Ας ξεκαθαρίσουμε κάτι: Στη δεκαετία του `90, η έννοια της λαμπάδας ως δώρο Πάσχα, είχε να κάνει με ένα ΚΕΡΙ, το οποίο -σπανίως- συνοδευόταν κι από ένα παιχνίδι, το οποίο ήταν συνήθως μια διακριτική φιγούρα όπως αυτές των Trashformers (βλέπε επάνω).

Σήμερα

σταρ

Οι λαμπάδες πλέον είναι ένας φτωχός κομπάρσος του πασχαλινού πακέτου με τίτλο «Λαμπάδα», που μπορεί να περιλαμβάνει από rollers και walkie-talkie μέχρι αντίσκηνο (!) με σήμα γνωστό καρτούν-ζωάκι που λατρεύουν παιδιά προσχολικής ηλικίας.

Η Τηλεόραση

Πάσχα 90`S

Το πρώτο trailer έπαιζε μέρες πριν τη Μεγάλη Δευτέρα, ήταν ένα «σήμα» ότι τα τηλεοπτικά events της εποχής (λέγε με «Απαράδεκτοί» και «Της Ελλάδος Τα Παιδιά») έδιναν αυτόματα σχεδόν τη θέση τους στην επική σειρά του Φρανκο Τζεφιρέλλι και σε δεκάδες άλλες παρόμοιες. Ακόμα κι αν είχες δει τη «Ναζαρέτ» άλλες 4-5 φορές, ήξερες πως έπρεπε να τη ξαναδείς άλλη μια, μόνο για εκείνη τη σκηνή gore τρόμου, που τρυπάνε με πρόκες τα χέρια του Χρηστού και τον βάζουν να περπατήσει μια τεράστια ορεινή ανηφόρα, με ένα ογκώδες παλούκι πάνω στην πλάτη.

Σήμερα

Είναι επίσημο: To Survivor κόβεται προσωρινά από Μεγάλη Τρίτη, άρα δεν αποκλείουμε – μετά από πολύ καιρό-να ξαναδούμε πολλούς (πάρα πολλούς) ανθρώπους να κυκλοφορούν στο κέντρο της Αθήνας σε έξοδο για ποτό (;). Όσο για τη «Ναζαρέτ» και όλες τις ταινίες ιστορικού/θρησκευτικού χαρακτήρα; Αγνοείται φέτος η παρουσία τους σε κάποιο τηλεοπτικό κανάλι.

Αυγά μέρος πρώτο: Σοκολατένια

Πάσχα 90`S

hqdefault

Τη δεκαετία του `90, το σοκολατένιο πασχαλινό αυγό ήταν κατά κανόνα ένα τεράστιο κομμάτι μαύρης σοκολάτας, που πωλούνταν κατά κανόνα σε πλαστική συσκευασία και στη deluxe εκδοχή του, περιείχε και κάποιο δωράκι. Άντίστοιχης έμπνευσης ήταν και τα σοκολατένια λαγουδάκια: Ένα κέρασμα μαύρης σοκολάτας που έσπαγε κάπως τη μονοτονία της Μεγαλοβδομαδιάτικης νηστείας. Όλα φυσικά άλλαξαν, όταν στις ζωές μας ήρθαν τα αυγά Kinder (full name: Kinder ΕΚΠΛΗΞΗ): Σοκολάτα γάλακτος που ακόμα κι όταν έλιωνε από τη ζέστη, ήταν το ίδιο λαχταριστή, σε συνδυασμό με παιχνίδι μέτριας πρωτοτυπίας που σίγουρα θα σου κέντριζε το ενδιαφέρον για 1-2 ώρες.

Σήμερα

pasxa

Να πάρεις σοκολατένιο αυγό για τη σοκολάτα; Πόσο basic! Το σετ λαμπάδα+ παιχνίδι & σοκολατένιο αυγό + παιχνίδι είναι τουλάχιστον υποχρεωτικό για κάθε νονό που σέβεται το θεσμικό του ρόλο. Και η σοκολάτα  σε όλες αυτές τις υπερπαραγωγές (βλ. photo) παραμένει κομπάρσος β`διαλογής…

Βαμμένα Αυγά

Πάσχα 90`s

vapsimo_augon

Παιδιά, εδώ δεν υπήρχαν περίπλοκες, avant-garde καταστάσεις. Τα αυγά βάφονταν ΜΟΝΟ κόκκινα σε ένα μεγάλο καζάνι – συνήθως κάθε Μεγάλη Πέμπτη, ενώ για τις πιο καλλιτεχνικές φύσεις υπήρχαν αυτοκόλλητα που θύμιζαν το εγκεφαλογράφημα του Πέτρου Γαϊτάνου (δες photo), που κατέληγαν στα σκουπίδια λίγο πριν/λίγο μετά το τσούγκρισμα των αυγών, τα ξημερώματα της Κυριακής.

_________________4f69fdbac7f67

Σήμερα

abga-pasxa-risegr

Ευφάνταστα trendy σχέδια, χίψτερ αναφορές και ένα σωρό εξπρεσιονιστικές επιλογές βαψίματος αυγών υπάρχουν πλέον στο εμπόριο, ενώ η βαφή των αυγών στο σπίτι μοιάζει να φθίνει ως έθιμο και να δίνει τη θέση της στην απευθείας αγορά βαμμένων αυγών από το σούπερ μάρκετ. Δες εδώ τέλεια σχέδια πασχαλινών αυγών.

Νηστεία 

Πάσχα `90s

750c5a027d964c04a37b12ddf22beac3

Ήξερες ότι νηστεία κατά τη Μεγάλη Εβδομάδα, σήμαινε ΦΑΣΟΛΙΑ: Σήμαινε αποχή από το κρέας, τα γαλακτοκομικά, τη ζάχαρη και λιτή διατροφή. Συνήθως το σύνθημα για τη νηστεία το έδινε η γιαγιά του σπιτιού, προετοιμάζοντας τα εγγόνια για ένα σούπερ διασκεδαστικό ξεφάντωμα (#νοτ) με θεία κοινωνία.

Σήμερα

H μόδα των «νηστίσιμων μενού» με πατέντες όπως σουβλάκι με τηγανητό καλαμάρι και μπέργκερ με μπιφτέκι λαχανικών, έχει εξαπλωθεί σε κάθε γνωστό fast food κρεατοφαγίας. Είναι αλήθεια πως υπάρχουν, ζουν ανάμεσα μας και εκείνοι που προτιμούν αυτές τις λιπαρές (αηδίες) τροφές, αντί να κάνουν πράξη αυτό που έχουν στο μυαλό τους, δηλαδή να φάνε κρέας.

Το (άγιο;) τσουρέκι

Πάσχα `90s

αρχείο λήψης

Μια αγαπημένη καβάτζα της νηστείας του Πάσχα, ήταν το τσουρέκι. Φτιάχνονταν κυρίως σε σπίτια, μοσχοβολούσε μαχλέπι και μαστίχα και είχε στο κέντρο του ένα βαμμένο κόκκινο αυγό. Το ευγνωμονούμε για τις «φάε όσο θές» οργιαστικές βουτιές σε γάλα/τσάι που μας χάριζε στα Πασχαλιάτικα πρωινά.

Σήμερα

chocolate-babka1

Δυο λέξεις: ΣΟΚΟΛΑΤΕΝΙΟ ΤΣΟΥΡΈΚΙ. Θε μου σχώρα με, αμάρτησα. (#sorrynotsorry).

Επιτάφιος

Πάσχα `90s

 11_04_11

Και αφού αγαπητέ μου αναγνώστη είχες πεινάσει και στερηθεί αγαπημένες λιχουδιές, αφού είχες δει τόσο Ιησού από τη Ναζαρέτ και Βαραβά, που αν έγραφες διαγώνισμα θρησκευτικών θα έπαιρνες 21 στα 20, ερχόταν η Μεγάλη Παρασκευή και ο Επιτάφιος. Το απόγευμα εκείνης της ημέρας, ήταν αυτονόητο πώς θα είχες ήδη φορέσει τα καλά σου παπούτσια, το 1-2 νούμερα μεγαλύτερο πουκάμισο – δώρο θείας ή νονάς- που φόρας μόνο σε Επιταφίους και θα είχες ήδη πάρει τη λαμπάδα στα χέρια, ώστε να συμμετάσχεις στην Περιφορά του Επιταφίου, δηλαδή στο socializing των γονιών σου με γείτονες, φίλους που είχαν να δουν δεκαετίες και μέλη της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Ουφ, κούραση.

Σήμερα

1_

Μεγάλη Παρασκευή σήμερα σημαίνει ΠΣΑΑΑΑΑΡΙ! Δηλαδή: Έχεις σηκωθεί από τον καναπέ, όπου προηγουμένως έχεις αποκοιμηθεί, βλέποντας σερί όλα τα τα επεισόδια μιας τέλειας Νετφλιξοσειράς, έχεις βάλει ένα φούτερ με κουκούλα, έχεις δαγκώσει μια σπανακοτυρόπιτα κι έχεις συναντήσει τους γονείς για ένα δεκαλεπτάκι Επιταφίου, με κερί από περίπτερο που έτυχε να είναι ανοικτό στο δρόμο. Μετά το δεκάλεπτό, συνήθως προβλέπονται μαζικές επισκέψεις σε ψαροταβέρνες και αφανισμός ολόκληρων πληθυσμών από καλαμάρια/χταπόδια/μύδια/κλπ, λόγω «νηστείας».

Μεγάλο Σάββατο

Πάσχα `90s

xios_h_645_450

Ήξερες πως υπήρχαν σίγουρα κάποιοι από την οικογένεια που νήστευαν ήδη, ακόμα και το λάδι, ενώ οι μυρωδιές από την κουζίνα οδηγούσαν σε έναν προορισμό: ΜΑΓΕΙΡΙΤΣΑ. Πριν ξεκινήσει όμως αυτή η κρεατοφαγία σε μορφή σούπας, η δοκιμασία της ημέρας περιλάμβανε τέλειο formal ντύσιμο γι`αγόρια και κορίτσια και προσέλευση στην εκκλησία στις 11 το βράδυ (το αργότερο).  «Σίγα, μια ωρίτσα είναι» άκουγες κάποιον από τους μεγάλους να λέει. Αυτή η ώρα περνούσε λίγο πιο αργά από αιώνα. Στις 00:01, το θέαμα από τα βεγγαλικά στον ουρανό, ήταν απλά επικό.

Σήμερα

Η μαγειρίτσα είναι έτοιμη, ενώ ο πατέρας σου αναρωτιέται πως μπορεί να φτιάξει σελίδα στο facebook και σου ζητάει «δείξε μου 2 λεπτά πώς γίνεται» και υπόσχεται να φύγετε οικογενειακώς για εκκλησία λίγο αργότερα, κατά τις 11:45. «Μήπως να μην πάμε;» αναρωτιέται η μητέρα σου, κουρασμένη, έχοντας μαγειρέψει 45 πιάτα-συνοδευτικά της μαγειρίτσας. Τελικά καταλήγετε στην εκκλησία στις 11:54 και μετά το «Χριστός Ανέστη Εκ Νεκρών» του παπά, ξεκινά η ομαδική αποχώρηση όλων των θαμώνων.

Σούβλισμα αρνιού

Πάσχα `90s

38

Από το πρωί, από τα ξημερώματα, οι «μεγάλοι» ήταν ήδη εκεί, στην προετοιμασία του αρνιού, του κοκορετσιού και του υπολοιπου κρεατοφαγικού μακελειού. Γύρω στις 9-10 το πρωί, αν δεν είχες ήδη ξυπνήσει από τα νησιώτικά-παραδοσιακά τραγούδια των γειτόνων, άνοιγες τα μάτια και έβγαινες έξω, σε ένα θολό – από την τσίκνα- τοπίο, για να ξεκινήσεις μεροκάματο στο σούβλισμα του αρνιού. Το πρόγραμμα περιλάμβανε και φωτογραφίες με γονείς/άλλους συγγενείς δίπλα στα σουβλισμένα θηράματα, ενώ κατά τις 12:30 μια παλάμη κάποιου συγγενή θα σου άνοιγε το στόμα για να χώσει βαθιά μέσα μια καμμένα πέτσα αρνιού.

Σήμερα

tromaktiko

Η τεχνολογία προοδεύει και τα αυτόματα σουβλιστήρια βρίσκονται πλέον στα περισσότερα σπιτικά και ταβέρνες, ενώ ακόμα ο ίδιος ο θεσμός του οικιακού σουβλίσματος αρνιού, με το πέρασμα των ετών εκλείπει και δίνει τη θέση του στο concept «εκδρομή εκτός Αθηνών και φαΐ σε ταβέρνα». Για να μην πιάσουμε όσους απλώς πετάνε ένα αρνάκι/κατσικάκι/χοιρινό στο φούρνο ή αυτούς που δηλώνουν vegan και τρώνε μαρούλια εκείνη τη μέρα. Αλλάζουν οι εποχές…

Έθιμα

Πάσχα 90`s

«Μεγάλη Πέμπτη Δεν πιάνουμε ψαλίδια και καρφιά.»

«Μεγάλη Δευτέρα- νηστεία για όλους» και «Μεγάλη Τρίτη – μέρα αφιερωμένη στην καθαριότητα του σπιτιού»

Μοιάζουν σχετικά γνωστά, σαν απόηχος μιας νοσταλγικής εποχής, αλλά αυτά τα έθιμα υπήρχαν σε κάθε σπίτι και εφαρμόζονταν ευλαβικά κατά τη διάρκεια της Μεγάλης Εβδομάδας.

Σήμερα

Το Πάσχα στην δεκαετία των `10s είναι ξεκάθαρα μια πιο «χαλαρή» από εθιμοτυπικής άποψης, γιορτή για τους περισσότερους από εμάς. Ίσως  οι ρυθμοί της καθημερινότητας να έγιναν πιο απαιτητικοί, ίσως το παιδικό marketing να στέρησε λίγη από την ομορφιά της πασχαλιάτικης λαμπάδας,  ίσως να πέρασαν πολλά χρόνια υποχρεωτικού attending σε αναστάσιμες λειτουργίες φορώντας άθλια πουκάμισα και μίζερα φορεματάκια, ίσως  τελικά, να θέλουμε να εφαρμόζουμε έναν δικό μας, προσωπικό τρόπο πίστης, μακριά από έθιμα/κανόνες και υποχρεώσεις.

Δες εδώ τις must λαμπάδες του φετινού Πάσχα: τις λαμπάδες Survivor

του Γιάννη Δημητρέλλου
Share on FacebookTweet about this on TwitterPin on PinterestShare on Google+Share on Tumblr