Γιορτάζονται τα γενέθλια ενός κόμματος που αν και δεν υπάρχει πια, παραμένει σημείο αναφοράς της κεντρικής πολιτικής σκηνής.

Το κινητό μου είχε δεχτεί μήνυμα από την προηγούμενη κιόλας μέρα. Η Φώφη Γεννηματά με καλούσε σε εορτασμό για τα γενέθλια του ΠΑΣΟΚ. Δεν ήταν το ΚΙΝ.ΑΛ, ούτε καν η «Μεγάλη Δημοκρατική Παράταξη» όπως κάποιοι αποκαλούν τις μετενσαρκώσεις του πάλαι ποτέ ηγεμόνα του σοσιαλιστικού χώρου. Το ΠΑΣΟΚ, αν και έχει σοβαρότατη ευθύνη για την είσοδο της χώρας στην κρίση, αν και τυπικά έχει αλλάξει όνομα, αν και αρκετές από τις προσωπικότητες που το έχουν ορίσει, επιμένουν πώς είναι παρωχημένο και πρέπει να βρεθεί μια πιο επίκαιρη μετεξέλιξη του, συνεχίζει να υφίσταται σε αρκετά πεδία του κοινωνικού, πολιτικού, social media-κού μας περίγυρου.

Η μετα-μνημονιακή Ελλάδα διαθέτει στην κυβέρνηση της 15 υπουργούς και στελέχη με θητεία στο ΠΑΣΟΚ, έναν πρωθυπουργό που δεν κρύβει τον θαυμασμό του για τον Ανδρέα Παπανδρέου και νοσταλγούς του ΠΑΣΟΚ, που ανταλλάσσουν ατάκες και αναφορές στον Βενιζέλο, τον Σημίτη και τον Παπανδρέου, σε καθημερινή βάση στα social media. Μήπως το ΠΑΣΟΚ δεν έφυγε ποτέ από τις ζωές μας;

Η παρουσία της Μαριλίζας Ξενογιαννακοπούλου, άλλοτε κραταιού στελέχους κυβερνήσεων ΠΑΣΟΚ, στη νέα και «ανασχηματισμένη» κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ, δεν αντιμετωπίστηκε ως έκπληξη. Η νέα υπουργός Διοικητικής Ανασυγκρότησης βρισκόταν εδώ και μήνες στον προθάλαμο της συμμετοχής της στην κυβέρνηση, με ονόματα όπως οι Χάρης Παμπούκης, Γιάννης Ραγκούσης να βρίσκονται επίσης σε μια αντίστοιχη αναμονή. Ο ΣΥΡΙΖΑ έγινε κυβέρνηση ως κόμμα ριζοσπαστικό και για να ανανεώσει την κυβερνητική του θητεία -και να γίνει κόμμα καθεστωτικό- κρίθηκε απαραίτητο το άνοιγμα προς το Κέντρο και την Κεντροδεξιά.

Την ίδια στιγμή, ο ίδιος ο πρωθυπουργός δεν κρύβει την εκτίμηση του προς τον Ανδρέα Παπανδρέου. Σε καμία δημόσια ομιλία του, ούτε ακόμα σε εκείνη τη «νικητήρια» ομιλία των εξοδίων του Μνημονίου, δεν έχει εκφραστεί με αρνητικά λόγια προς εκείνον, αντίθετα, σε συζητήσεις εντός της Βουλής, αλλά και σε προσωπική αρθρογραφία του, ο Αλέξης Τσίπρας έχει αποδώσει τιμές στο ΠΑΣΟΚ της δεκαετίας του ’80 και έχει αποδείξει πόσο καλός μαθητής του Ανδρέα Παπανδρέου έχει υπάρξει. Είναι στο αίμα του ο Ανδρέας, σύμφωνα με την νέα υπουργό Κ. Παπακώστα.

«Σ`αυτή την κρίσιμη ώρα το ΠΑΣΟΚ είναι το μόνο ικανό κόμμα ικανό να σταθεί δίπλα στο λαό και να τον οδηγήσει στη μετάβαση στο νέο κόσμο, χωρίς αναγκαστικά να τον οδηγήσει στην απόγνωση και στο περιθώριο.»

«Προσφέρατε πολλά, αλλά πώς να πω στον πατέρα μου ότι η μάνα ψήφισε Νέα Δημοκρατία;»

(Ας Περιμένουν Οι Γυναίκες, 1998)

Η δεκαετία του ’90 είναι γεμάτη από ταινίες του Νέου Ελληνικού Κινηματογράφου, που έχουν ως κοινό στοιχείο την απομάκρυνση από τις arthouse ελιτιστικές φόρμες και την στροφή σε μια πιο ευθύγραμμη και εμπορική αφήγηση. Από το «Τέλος Εποχής» και το «Όλα Είναι Δρόμος» μέχρι το «Βαλκανιζατέρ» και το «Ας Περιμένουν Οι Γυναίκες», η εγχώρια μυθοπλασία έχει να επιδείξει αμέτρητα διαμάντια.

Όμως η ταινία του Σταύρου Τσιώλη αποτελεί μοναδικό φαινόμενο: Στο ξεκίνημα της τρέχουσας δεκαετίας, απέκτησε σελίδες με ατάκες-memes στο Facebook, σελίδες με videos στο YouTube, θεματικά parties και προβολές της ταινίας, ακόμα και τραγούδια εμπνευσμένα από την ταινία. Παράλληλα, την ίδια εποχή μια καταιγίδα από «PASOK PARTIES» ακόμα και ένα κατάστημα πλήρως αφιερωμένο στο 80s/90s ΠΑΣΟΚ, εμφανίστηκαν, ενώνοντας ένα κοινό εκατοντάδων 20-30ρηδων υπό την σοσιαλιστική, εκσυγχρονιστική νοσταλγία. Ο χαρακτήρας του κυρίου Πάνου, του ρομαντικού Πασοκου πολιτευτή από την Παπαδίτσα Λακωνίας, που ερμήνευσε μαγικά ο Σάκης Μπουλάς, κατάφερε να γίνει viral και να εμπνεύσει τον τρόπο που πολλοί εξ’ υμών μιλάμε στα social media σήμερα. Η σάτιρα του Παλαιού ΠΑΣΟΚ δεν είναι πια μια ιντερνετική τρολιά, είναι το συλλογικό ευαίσθητο σημείο μας. Κι αυτό είναι μείον μας, όπως τραγουδούσε κάποτε ένας τροβαδούρος των 90s πολιτιστικών κέντρων*.

Μη σας ξεγελάνε ονομασίες όπως ΚΙΝ.ΑΛ και «Μεγάλη Δημοκρατική Παράταξη». Η ιστορία δείχνει πως το ΠΑΣΟΚ δεν χάνεται, μόνο μορφές αλλάζει. Το ΠΑΣΟΚ είναι εδώ «δυνωμένο ενατό»**.

(* εναλλακτική ονομασία των μπουζουκιών, σύμφωνα με τον μακαρίτη υπουργό του ΠΑΣΟΚ, Ευάγγελο Γιαννόπουλο)

(** Σαρδάμ του πρώην πρωθυπουργού Κώστα Σημίτη)