Δεν πρόκειται να μιλήσουμε για τον Jason Voorhees… that’s a promise!

*Ίσως… («generic» ήχος ταινίας τρόμου)

Μαύρες γάτες, άνοιγμα ομπρέλας σε εσωτερικούς χώρους και άλλες πολλές τέτοιες προκαταλήψεις είναι που πιστεύουν αρκετοί… ο γείτονας σου, η ξαδέρφη από το χωριό, κάποιος συνεργάτης σου, μέχρι και ο ταξιτζής που σε πηγαίνει αυτήν την ώρα στο Σύνταγμα. Σήμερα, λόγω ημέρας – στην περίπτωση που είσαι ακόμα με την τσίμπλα στο μάτι μετά το χθεσινό ξενύχτι, τσέκαρε το ημερολόγιο – είναι μια καλή ευκαιρία να μάθεις από που προέρχεται η προκατάληψη για την «Παρασκευή και 13». Επίσης, επειδή έχω κεφάτο mood, θέλω να σου προσφέρω τον αποδιοπομπαίο τράγο της μέρας για όλα τα στραβά που θα προκύψουν.

Για εσένα που δεν έχεις ιδέα, όταν η 13η ημέρα κάποιου μήνα πέφτει Παρασκευή (στο Γρηγοριανό ημερολόγιο, duh), κάτι που συμβαίνει τουλάχιστον μία με τρεις φορές τον χρόνο «συνήθως», θεωρείται «γκαντέμικη μέρα» στον δυτικό πολιτισμό.

Το ήξερες πως η φοβία για την «Παρασκευή και 13» έχει αποκτήσει επίσημη ονομασία; Μάλιστα, και την λένε «paraskevidekatriaphobia», που φυσικά όπως καταλαβαίνουμε από την ίδια την λέξη προέρχεται από τις Ελληνικές λέξεις «Παρασκευή+δεκατρείς+φοβία».

Η συγκεκριμένη προκατάληψη ξεκινάει λίγο μετά τις αρχές του 19ου αιώνα, μιας και νωρίτερα δεν έχουμε κάποια συνδυαστική αναφορά για αυτά τα δύο. Ο αριθμός 13 ήταν ανέκαθεν ένας κακότυχος αριθμός, εξίσου και η Παρασκευή, εξαιτίας θρησκευτικών ερεθισμάτων κυρίως (η μέρα που Εύα έδωσε στον Αδάμ το μήλο ήταν Παρασκευή και κάτι τέτοια).

Το 1907 είχε κυκλοφορήσει μια νουβέλα με όνομα «Friday, the Thirteenth» του Thomas W. Lawson. Η υπόθεση του βιβλίου είχε να κάνει με έναν τύπο που εκμεταλλεύτηκε την συγκεκριμένη προκατάληψη για να προκαλέσει πανικό στην Wall Street. Όταν γράφεις ένα βιβλίο (ειδικά εκείνα τα χρόνια) και αντιμετωπίζεις κάτι ως δεδομένο, τότε είναι αυτονόητο πως θα υπάρξουν αναγνώστες που θα διαδώσουν ότι έχουν διαβάσει, αφιλτράριστο. Σε αργότερες χρονικές περιόδους, βγήκαν στην επιφάνεια πολλά περιστατικά που αφορούσαν την λεγόμενη «Παρασκευή και 13», όπως η σύλληψη εκατοντάδων Σταυροφόρων από τον βασιλιά Φίλιππο 4ο της Γαλλίας το 1307, και τα εκμεταλλεύτηκαν αρκετοί συγγραφείς… ε, μετά ήταν θέμα χρόνου πως θα περνούσε στις διάφορες κουλτούρες της δύσης.

Στην περίπτωση της Ελληνικής κουλτούρας, όπως συμβαίνει και με την Ισπανική, η Παρασκευή και 13 δεν είναι τόσο «spooky» όσο η τρομερή «νταν-νταν-ντααααααν» Τρίτη και 13. Μάλιστα… ενώ γενικότερα η Τρίτη θεωρείται η χειρότερη/γκαντέμικη μέρα, όταν συνδυάζετε με το 13 γίνετε ακόμα πιο «κουλή». Αυτό συμβαίνει γιατί κατά τα αρχαία χρόνια λεγόταν πως η Τρίτη είναι υπό την επήρεια του Ολύμπιου θεού Άρη. Επίσης και οι δύο αλώσεις της Κωνσταντινούπολης (Δ’ Σταυροφορία, 1204 – Οθωμανοί, 1453) συνέβησαν την Τρίτη, μάλιστα η πρώτη είχε 13. Τέτοια σκηνικά ενίσχυαν την προκατάληψη… εξάλλου όπως λένε και στο χωριό μου, «bad luck comes in threes».

Στην Ιταλία ισχύει κάτι διαφορετικό. Παρασκευή και 17! Οι Ιταλοί το έχουν πάει σκάλες πιο πάνω. Αυτή η προκατάληψη πηγάζει από τον αριθμό 17 στη Ρωμαϊκή του μορφή, XVII. Αναγραμματισμός του XVII παράγει την λέξη VIXI που σημαίνει θάνατος στο παρόν, δηλαδή έζησα. Από την άλλη, οι Ιταλοί το 13 το θεωρούν καλότυχο.

Στην Αμερική, πάνω από τους μισούς ανθρώπους έχουν φοβία για την «Παρασκευή και 13″. Fun fact: η Παρασκευή (σε Αμερική και Αγγλία) παλαιότερα λεγόταν και «η μέρα του κρεμασμένου» μιας και τότε εκτελούσαν τους «θανατοποινίτες». Μετά από τόσες ταινίες και μυθοποίηση που έχει φάει… και λίγοι είναι. Ο φόβος για την «Παρασκευή και 13» είναι ντιπ Αμερικανιά και καλά θα κάνεις να φοβάσαι μόνο την Τρίτη και 13. Πάρε παράδειγμα από τους Φινλανδούς που έχουν την Εθνική Ημέρα Ατυχήματος, μια μέρα που προωθούν θέματα όπως η ασφαλής οδήγηση, η οποία πέφτει πάντα (;) Παρασκευή και 13. Γίνε σαν αυτούς, κάνε «embrace» αυτήν την ημέρα και μη φοβάσαι!