Το χρονικό ενός ταξιδιού στο δικό μου Hotel California

Η αποστολή ήταν ξεκάθαρη: Μια εβδομάδα στο Στρασβούργο, ως μέλος ομάδας δημοσιογράφων, προσκεκλημένων από την Ελληνική Υπηρεσία του Ευρωκοινοβουλίου.

Μέχρι εκείνη τη στιγμή, το Ευρωκοινοβούλιο έμοιαζε για μένα ένα μέρος μακρινό τόσο χιλιομετρικά όσο και ως ιδέα: Δεν μπορούσα να φανταστώ ότι υπάρχει μια κοινοβουλευτική αίθουσα όπου άνθρωποι από όλο τον κόσμο συναντιώνται για να συζητήσουν προβλήματα και να καταπολεμήσουν παθογένειες μιας ολόκληρης Ένωσης κρατών. Είναι ένα είδος ανώτατου άρχοντα της ευρωπαϊκής ζωής ο Ευρωβουλευτής, ή πρόκειται για άλλη μια ευπρεπή φιγούρα που στοχάζεται πάνω σε πανανθρώπινα και διαχρονικά προβλήματα και μη; Και πώς μοιάζει το μέρος όπου όλοι οι θαυμαστοί ή/και συχνά αμφιλεγόμενοι άνθρωποι συγκεντρώνονται για την εκάστοτε ολομέλεια;

Στην αναγνωριστική μου βόλτα από το αεροδρόμιο προς το κέντρο της πόλης και καθώς ο θερμός καλοκαιρινός αέρας αντανακλούσε με ήρεμη μανία πάνω στις επιφάνειες των αυτοκινήτων, παραδεχόμουν με βεβαιότητα πως η λέξη «Στρασβούργο», από μόνη της παραπέμπει σε αυστηρή γερμανική πειθαρχία και τρόπο ζωής.  H πόλη υπήρξε υπό γερμανική κατοχή από το 1871 ως το τέλος του Α` Παγκοσμίου Πολέμου (1918) και ύστερα από την ήττα της Γαλλίας στον Β` Παγκόσμιο πόλεμο, επανήλθε ξανά, ως το 1944, σε Γερμανική κατοχή. Η πόλη υπήρξε τόπος γέννησης της τυπογραφίας, με προσωπικότητες όπως ο Johannes Gutenberg και ο Heinrich Eggestein να έχουν αφήσει το αποτύπωμα τους εκεί, ενώ στο Στρασβούργο αναπτύχθηκαν και θρησκευτικά δόγματα όπως ο Γερμανικός Μυστικισμός αλλά και η Κίνηση του Μεγάλου Σχίσματος του Προτεσταντισμού με πρεσβευτές όπως ο Ιωάννης Καλβίνος.

Όλα αυτά ακούγονται λίγο ως θεωρητικά απολιθώματα και σημεία ενός καιρού που δεν έχει καμία σχέση με την εποχή μας. Σήμερα το Στρασβούργο είναι μια θολή, ακαθόριστή και ταυτόχρονα συναρπαστική αστική έννοια: Είναι μια πόλη της Ανατολικής Γαλλίας και ταυτόχρονα είναι μια πόλη που φωνάζει πως ζει και σκέφτεται και αναπνέει μέσα από αναφορές στην γερμανική ιστορία και κουλτούρα. Το Στρασβούργο είναι μια γαλλό-γερμανική πόλη και οι ίδιοι οι δρόμοι του, το μαρτυρούν.

Εικόνες από τον Καθεδρικό ναό της πόλης, από αυτή τη Notre-Dame της Αλσατίας, εικόνες από τα κτήρια που βρίσκονται στο κέντρο της πόλης, μοιάζουν με φαντάσματα ενός γοτθικού παρελθόντος, που ανυπομονεί να μιλήσει, να σχολιάσει τη καταναλωτική ανεμελιά των Γάλλων, των Γερμανών, των Ιαπώνων (!!), των Ισπανών, των Ελλήνων που κυκλοφορούν στους δρόμους της πόλης. Περπατώ στο κέντρο της πόλης, προσπαθώντας να παγώσω στο μυαλό μου τις ένοχες σκέψεις της πείνας που έχουν προκύψει από την κατανάλωση μπαγκέτας με ένα κομμάτι τυρί μέσα (στη Γαλλία όταν παραγγέλνεις κάτι που περιγράφεται από ένα υλικό, συνήθως περιέχει ΜΟΝΟ ένα υλικό) και τα μάτια μου ταΐζονται από ένα αλλόκοτα όμορφο θέαμα: Γοτθικές προσόψεις γλυπτών και αγαλμάτων κτηρίων παρατηρούν κυνικά  τους πολύασχολους εργαζόμενους του ευρωκοινοβουλίου, τους μαθητές και τους φοιτητές που καπνίζουν νικοτίνη και μαριχουάνα προσπαθώντας να διασκεδάσουν την απίστευτή υγρασία και ζέστη, τους διακριτικά χαμένους σε τυφλά πηγαινέλα τουρίστες και τους αμέτρητους ποδηλάτες που ζουν καθημερινά το δικό τους αστικό πακ-μαν στους δρόμους της πόλης. Σαν αυτές οι μορφές να προσπαθούν να πουν σε εμένα και στο χαρμάνι πολιτισμών που περνάει γύρω μου, ότι μια ιδεολογική πλάνη κατατρώει τα θεμέλια αυτής της πόλης, αυτού του αυτόνομου μικρόκοσμου με την ζέστη που θα μπορούσε να ξεπαγώσει τον Jack Torrance της «Λάμψης» και να τον μετατρέψει ξανά σε ένα ευυπόληπτο οικογενειάρχη.

Το Ευρωκοινοβούλιο είναι κι αυτό με τη σειρά του ένας μικρόκοσμος, ένας αυτόνομος πλανήτης, όπου το επίσημο ένδυμα περιλαμβάνει χρωματιστά καρτελάκια με το σήμα της Ε.Ε και παντελόνια/πουκάμισα/1/2 κουστουμιών που συνιστούν αποδεικτικά μιας ευπρεπούς εμφάνισης  και μιας ευγένειας που υπογραμμίζεται από άπειρα “s`il vous plait” και “excusez moi?”. H ευγένεια εδώ αγκαλιάζει κάθε μορφή επικοινωνίας, ακόμα και αν πρόκειται για κάποια λεκτική αντιπαράθεση μεταξύ ευρωβουλευτή που κρυφοπιστεύει στον Ναζισμό (δυστυχώς υπάρχουν) και ενός που θέλει να εξαφανιστούν αυτές οι ιδεολογίες από τον ευρωπαϊκό αέρα.  Η ελληνική αποστολή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου περιλαμβάνει δημοσιογράφους, που συναντούν εκεί εκπροσώπους Τύπου των Ευρωβουλευτών, αλλά και τους ίδιος τους Έλληνες Ευρωβουλευτές. Οι συζητήσεις και οι ζυμώσεις ξεκινούν από την πρώτη κιόλας ώρα της μεταξύ μας συνάντησης.

Το “Gimme Shelter” των Rolling Stones εισβάλλει στο μυαλό μου, καθώς  η ατμόσφαιρα μιας διαρκούς ανταλλαγής ιδεών με κάνει να πιστεύω πως ναι, βρίσκομαι στο σωστό μέρος, εκεί που θέλω να βρίσκομαι. Από τις συζητήσεις μου στο Bar De Presse με εκπροσώπους των κομμάτων της Ευρωπαϊκής Αριστεράς και των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών , μου γεννιέται  μια απορία, το πώς και γιατί αυτές οι ομάδες βουλευτών διαφέρουν, δεν μοιάζουν να διαφέρουν. Όλοι , ακόμα και εκείνοι που πρόσκεινται στο Λαϊκή Κόμμα, συμφωνούμε σε μια ανώτατη Αρχή: Πώς επιθυμούμε μια Μεγάλη Ευρώπη, ένα δυνατό ομοσπονδιακό κράτος, που δεν θα είναι ντυμένο και μασκαρεμένο όπως η οικονομική αυτοκρατορία της Anghela Merkel, αλλά θα είναι μια στερεή ομπρέλα, που θα μπορεί να αγκαλιάσει από τη Γαλλία και την Ισπανία ως και το μέχρι πριν λίγο καιρό μαύρο πρόβατο της, την Ελλάδα. Οι ακροδεξιοί ευρωβουλευτές και οι βοηθοί/εκπρόσωποι τους, λείπουν από το οπτικό μου πεδίο ή απλώς μυρίζουν τις συζητήσεις μας και προτιμούν να μένουν μακριά, έχοντας αφήσει το διχαστικό τους αέρα σε προηγούμενες συνεδριάσεις τις ολομέλειας.

Οι συζητήσεις και οι ψηφοφορίες στην Ολομέλεια περιλαμβάνουν πληθώρα θεμάτων όπως την έγκριση της τελευταίας δόσης του Ελληνικού μνημονίου, αλλά και την έγκριση παροχής οικονομικής βοήθειας σε κράτη όπως η Ισπανία και η Γαλλία. Όλα μοιάζουν να έχουν ένα μάλλον διαδικαστικό χαρακτήρα, σαν να έχουν προαποφασιστεί από κάποιες υπέρτατες μορφές. Από την άλλη, οι ευρωβουλευτές  ζουν στο δικό τους υπαρξιακό σταυροδρόμι, ανάμεσα στο να γίνουν οι διεκπεραιωτές μια άνωθεν εντολής και στο να αφήσουν τη φωνή και το ιδεολογικό τους αποτύπωμα μέσα στα λίγα λεπτά που διαρκεί η ομιλία τους. Κάποιοι θα τολμήσουν, κάποιοι άλλοι θα παραδοθούν σε μια ευγενική διεκπεραίωση καλυμμένη από στολίδια βερμπαλισμού, μοιάζοντας με καθηγητές μαθηματικών που υπενθυμίζουν σε σπουδαστές φιλοσοφίας πόσο ομορφιά κρύβουν οι δευτεροβάθμιες εξίσωσης. Από τα ακουστικά μου μπορώ να ακούσω τους διερμηνείς να συγχρονίζουν το μεταφραστικό τους λόγο στο κείμενο του κάθε ομιλητή, με ευφράδεια που θυμίζει ράπερ. Μια διερμηνέας αγγλικών τραβάει με έμφαση την τελευταία συλλαβή ανά τρείς λέξεις και με κάνει να ανησυχώ για το ενδεχόμενο να βρίσκεται στα πρόθυρα ενός μίνι εγκεφαλικού, ή για το ενδεχόμενο να είναι ένα cyborg, που μοιάζει μόνο εξωτερικά σε ανθρώπινο ον.  Μια μελαγχολία σε σκούρα μπλε απόχρωση, όπως αυτή των εδράνων του ευρωκοινοβουλίου με γεμίζει καθώς βγαίνω από την αίθουσα, καθώς διαπιστώνω πως αυτός ο χώρος δεν είναι ακριβώς αυτόφωτος, αλλά αποτελεί μια σύνθεση κοινωνικών και πολιτικών αντανακλάσεων της Ευρώπης του Σήμερα, μιας Ευρώπης διχασμένης,  φοβισμένης, που προσπαθεί να πιαστεί από το χέρι της αυστηρής μητριάς Γερμανίας, μιας Ευρώπης που θαλασσοδέρνεται και πατάει με καρφίτσες όποιο σωσίβιο αχνοφανεί στη θάλασσα.  Άραγε υπάρχει στεριά;

Το Στρασβούργο μοιάζει με ένα απέραντο ποτάμι, που από την κοίτη του ξαφνικά μια μέρα, σχηματίστηκαν κτήρια γοτθικών επιρροών, διαμερίσματα και έδρες επιχειρήσεων, κομψά μπιστρό και πολυκαταστήματα . Το Στρασβούργο μοιάζει με μια πόλη που αρνείται να μεγαλώσει, να γεμίσει τους κατοίκους της με αστικά άγχη και φοβίες. Η Place De La Republique είναι ένα μικρό νησί που κλείνει μέσα τους φοιτητές, θαμώνες του κοντινού Theatre National και μαγεμένους τουρίστες που στέκουν με δέος μπροστά στο κτήριο του τοπικού πανεπιστημίου, στο διπλανό Palace Du Rhin και στην Δανειστική Βιβλιοθήκη. Το πιάτο μου στο εστιατόριο του Theatre National περιλαμβάνει κρέας και λαχανικά σε μια παρδαλή σχεδόν «καλλιτεχνική» διάταξη και μοιάζει να έχει βγει από κάποιο επεισόδιο των Simpsons, ενώ η Marge φωνάζει στον Bart «eat your vegetables!”.

Στους γύρω δρόμους, αμέτρητα ποδήλατα σε  διαρκή κίνηση προκαλούν μικρές ριπές ανέμου, σαν βάλσαμο στην καλοκαιρινή υγρασία και ταυτόχρονα σχεδόν ανταγωνίζονται σε ταχύτητα τα διερχόμενα τραμ. Τα πεζοδρόμια είναι λεία και προσβάσιμα προς όλους και μοιάζουν σχεδόν να καταχράζονται εκατοστά από κάθε δρόμο, υπέρ του πεζού.  Η ποιότητα ζωής στο Στρασβούργο μοιάζει ανώτερη από αυτό που έχουμε συνηθίσει στην Ελλάδα. Δεν είναι όμως. Η ποιότητα ζωής στο Στρασβούργο είναι συνυφασμένη με μια ιδέα, ότι αξίζει να ζεις σε μια πόλη που αγαπάς, ότι αξίζει να αγαπάς την πόλη που ζεις και να μην της φέρεσαι σαν μια συνθήκη αναγκαστική, μια αστική φυλακή που σε κρατάει μακριά από κάτι ανώτερο.  Αν μια τέτοια αξία μπορεί να εμπνεύσει η πρωτεύουσα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αν η Ευρώπη είναι σαν το Hotel California, όπως είχε πει κάποτε ο Γιάνης Βαρουφάκης, τότε ναι, θα ανανεώσω το check in μου.