Η στήλη «Χαμένη Ιστορία” περιγράφει, με λίγα λόγια, περιστατικά που παραμένουν μυστήριο μέχρι και σήμερα. Γεγονότα όπως αυτό της «9ης Ρωμαϊκής Λεγεώνας” που έχουν αφήσει το στίγμα τους στην ανθρώπινη ιστορία, χωρίς να υπάρχει κάτι απτό που να δικαιολογεί την πλήρη εξαφάνιση τους από προσώπου γης ή αντικείμενα όπως το «Άγιο Δισκοπότηρο”.

Από τις αρχές των χρόνων και της ανθρώπινης ιστορίας πολλοί θησαυροί του παρελθόντος έχουν καταλήξει στον πάτο κάποιας θάλασσας, έγιναν σκόνη ή καταστράφηκαν εσκεμμένα από τις εκάστοτε κατοχικές δυνάμεις. Αυτό ήταν συνήθως αποτέλεσμα κάποιας εχθροπραξίας προς ένα έθνος ή απερίσκεπτη βεβήλωση. Δυστυχώς, πολλά πράγματα «μικρής σημασίας” αλλά μεγάλης πολιτισμικής αξίας, ίσως να μην καταφέρουν να δουν το φως της δημοσιότητας ποτέ. Στην σημερινή «Χαμένη Ιστορία”, πρόκειται να δούμε ένα σύμβολο ειρήνης, μεγάλης πολιτισμικής και μη αξίας, που είχε μία αντίστοιχη κατάληξη.

Το 1701 ξεκίνησε η κατασκευή του κεχριμπαρένιου δωματίου στο Charlottenburg Palace που ήταν η κατοικία του Friedrich I, πρώτου βασιλιά της Πρωσίας. Σχεδιάστηκε από τον Γερμανό γλύπτη Andreas Schluter και κατασκευάστηκε από τον Δανό τεχνίτη Gottfried Wolfram. Το κεχριμπαρένιο δωμάτιο ήταν δώρο προς τον Μέγα Πέτρο, από τον Frederick William I, για να δοξαστεί η ειρήνη μεταξύ της Ρωσίας και της Πρωσίας.

Μετά από αρκετές ανακαινίσεις, το κεχριμπαρένιο δωμάτιο έφτασε να καλύπτει μια έκταση (περίπου) 17 τετραγωνικών μέτρων και να ζυγίζει έξι τόνους. Για την κατασκευή του χρησιμοποιήθηκε -ως επί το πλείστον- κεχριμπάρι, σε συνδυασμό με ημιπολύτιμους λίθους και αρκετός χρυσός. Οι επιφάνειες ήταν επιχρυσωμένες και οι εκτιμήσεις του έδιναν ένα κόστος, γύρω στα 142 εκατομμύρια δολάρια. Ανά τα χρόνια είχε χρησιμοποιηθεί για διάφορους σκοπούς, όπως για παράδειγμα ως δωμάτιο διαλογισμού για την Ελισάβετ της Ρωσίας.

Στις 22 Ιουνίου του 1941, ο Αδόλφος Χίτλερ ξεκίνησε την Επιχείρηση Μπαρμπαρόσα, όπου τρία εκατομμύρια Γερμανοί στρατιώτες εισέβαλαν στην Σοβιετική Ένωση. Ως αποτέλεσμα, οι Γερμανοί λεηλάτησαν χιλιάδες έργα τέχνης και θησαυρούς, συμπεριλαμβανομένου του κεχριμπαρένιου δωματίου που πίστευαν πως είχε φτιαχτεί από Γερμανούς και προοριζόταν για Γερμανούς. Όσο οι Γερμανικές δυνάμεις πίεζαν προς το Pushkin, διάφοροι αξιωματούχοι προσπαθούσαν να αποσυναρμολογήσουν και να κρύψουν το κεχριμπαρένιο δωμάτιο. Κατά την διαδικασία αυτή, το κεχριμπάρι είχε αρχίζει να θρυμματίζεται. Προκειμένου να μην το καταστρέψουν, οι Ρώσοι προσπάθησαν να το κρύψουν πίσω από ταπετσαρία. Μόλις 36 ώρες χρειάστηκαν οι Γερμανοί για να ανακαλύψουν τι συμβαίνει και να αποσυναρμολογήσουν εξολοκλήρου το δωμάτιο. Ύστερα, στάλθηκε στο Konigsberg (Kaliningrad) της Γερμανίας και συναρμολογήθηκε σε ένα κάστρο-μουσείο της περιοχής.

Το 1943, είχε αρχίσει να προβλέπεται το τέλος του πολέμου. Ο Alfred Rohde, ο διευθυντής του μουσείου που μελετούσε την ιστορία του δωματίου, πρότεινε να αποσυναρμολογηθεί το κεχριμπαρένιο δωμάτιο και να απομακρυνθεί. Λίγο μετά, οι «Σύμμαχοι” βομβάρδισαν την περιοχή και αυτό είχε ως αποτέλεσμα την ολοκληρωτική καταστροφή του μουσείου. Έκτοτε, οι επιφάνειες του κεχριμπαρένιου δωματίου έχουν χαθεί.

Το γεγονός πως χάθηκαν έτσι απλά τόσοι τόνοι κεχριμπάρι μοιάζει απίθανο και αρκετοί ιστορικοί έχουν αφιερώσει τις ζωές τους για να ανακαλύψουν τι πραγματικά συνέβη. Η επικρατέστερη θεωρία είναι πως οι κάσες, που είχαν αποθηκευτεί οι επιφάνειες κεχριμπαριού, καταστράφηκαν το 1944 σε κάποιον βομβαρδισμό ή ότι φορτώθηκαν σε κάποιο καράβι το οποίο στην συνέχεια βούλιαξε στην Βαλτική. Άλλοι πάλι πιστεύουν πως οι γνήσιες επιφάνειες υπάρχουν κάπου κρυμμένες στο Kaliningrad.

Το 1997, μια ομάδα Γερμανών ερευνητών τέχνης, βρήκαν ενδείξεις πως κάποιος είχε προσπαθήσει να διακινήσει κάποιες επιφάνειες κεχριμπαριού στην μαύρη αγορά. Προχώρησαν σε «επιδρομή” του γραφείου του υπόπτου, αλλά το μόνο που βρήκαν ήταν έναν μωσαϊκό πίνακα. Ο ύποπτος ισχυριζόταν πως δεν γνώριζε την προέλευση του πίνακα.

Η πιο ακραία θεωρία ήταν πως ο Stalin είχε δημιουργήσει ένα δεύτερο δωμάτιο όπου και αποθήκευσε τις γνήσιες επιφάνειες, αφήνοντας τους Γερμανούς να κλέψουν τις απομιμήσεις.

Φυσικά δεν έλειψαν και αυτοί που απέδωσαν το γεγονός σε κάποια «κατάρα”, την λεγόμενη «Amber Room Curse”. Όποιος είχε σχέση με το δωμάτιο, κατέληγε να πεθαίνει με «περίεργο” τρόπο. Για παράδειγμα ο Rohde και η γυναίκα του πέθαναν από τύφο, ενώ η KGB ερευνούσε το δωμάτιο. Εξίσου και ένας Ρώσος αξιωματικός πληροφοριών που πέθανε σε αυτοκινητιστικό δυστύχημα αφού είχε έρθει σε επαφή με έναν δημοσιογράφο, σχετικά με το κεχριμπαρένιο δωμάτιο. Ο πιο αποκρουστικός θάνατος ήταν αυτός του κυνηγού του δωματίου και πρώην Γερμανού στρατιώτη, Georg Stein, που το 1987 δολοφονήθηκε σε ένα Βαυαρικό δάσος.

Το μόνο απτό που υπάρχει αυτήν την στιγμή είναι η επιβεβαιωμένη κατασκευή ενός καινούργιου κεχριμπαρένιου δωματίου. Η ανακατασκευή ξεκίνησε το 1979 και ολοκληρώθηκε 25 χρόνια μετά, με κόστος περίπου στα 11 εκατομμύρια δολάρια. Αφιερωμένο από τους Vladimir Putin και τον Gerhard Schroder, το καινούργιο κεχριμπαρένιο δωμάτιο σημάδεψε την επέτειο 300 χρόνων του St. Petersburg, σε μία τελετή ενοποίησης που στόχευε, όπως και το γνήσιο δωμάτιο, στην ανάδειξη της ειρήνης. Το κεχριμπαρένιο δωμάτιο είναι ανοικτό προς το ευρύ κοινό στο Tsarskoye Selo, έξω από το St. Petersburg.


Διαβάστε τις προηγούμενες «Χαμένες Ιστορίες”:

Το Κύπελλο του Μουντιάλ (1983)

Η 9η Ρωμαϊκή Λεγεώνα (108 μ.Χ.)

Το Άγιο Δισκοπότηρο

Τα κοσμήματα του Ιρλανδικού Στέμματος (1907)