Στο βαθύ της Σάμου βρέθηκα επειδή ήθελα να παρουσιάσω την αλληλεπίδραση του ντόπιου πληθυσμού με τους πρόσφυγες. Σε μία ύστατη στιγμή απελπισίας, οι πρόσφυγες διαδηλώσαν μαζί με τοπικές οργανώσεις απευθύνοντας στην κυβέρνηση το αίτημα τους να φύγουν από τη Σάμο είτε για την ενδοχώρα ή την υπόλοιπη Ευρώπη. Μου κίνησε το ενδιαφέρον αυτό το ένα γεγονός: άνθρωποι που υποστηρίζουν την εθνική μας κυριαρχία, και αντιτάσονται στην υψηλή εισροή ισλαμικών πληθυσμών στο νησί, μεταφράζουν στα αραβικά την προκήρυξή τους και ζητάν από τους πρόσφυγες να διαδηλώσουν ενωμένοι. Το πιο ενδιαφέρον είναι ότι εν μέρει το καταφέρνουν.

Στην αναζήτηση μου για τους μηχανισμούς που οδήγησαν σε αυτή την κοινωνική κατάσταση συνειδητοποιώ ότι μια συμφωνία που έχει κάνει η Ευρωπαική ένωση με την Τουρκία το 2016 παίζει ίσως τον πιο καταλυτικό ρόλο. Σε αυτή τη συμφωνία η ΕΕ δεσμέυεται να δώσει 3 δις ευρώ στην Τουρκία η οποία με τη σειρά της θα βελτιώσει το βιοτικό επίπεδο των Σύριων στα παράλιά της ώστε να μειωθεί η εισροή του μεταναστευτικού στην Ευρώπη. Το δεύτερο επεισόδιο του Zorbaz, που θα δείτε προσεχώς, γυρίζεται το 2018 και η κατάσταση έχει ως εξής: η Ευρώπη σχέδον ομόφωνα έχει κλείσει τα σύνορα επαναπαυόμενη στην ασφάλεια ότι πλήρωσαν για να λυθεί το πρόβλημα στην Τουρκία. Την ίδια στιγμή, έξι στους έξι πρόσφυγες που μας μίλησαν είπαν ότι στην Τουρκία τους ξυλοκοπούνε και τους φυλακίζουνε, άρα ότι δεν υπάρχει ασφάλεια. Στη Σάμο, τώρα, ως αποτέλεσμα, έχουμε ένα camp πεντακοσίων ατόμων που φτάνει να φιλοξενεί πάνω από δυόμισι χιλιάδες άτομα. Είπα ‘φιλοξενεί’; Η αλήθεια είναι ότι δε μπορούνε να φύγουνε, κάποιοι από το 2016 μέχρι σήμερα!

Θα ήταν δικαιολογημένο να μιλάμε για ανθρωπιστική κρίση, και η Σάμος είναι ο χώρος οπου εκτυλίσσεται με κάποιους σοβαρά εμπλεκόμενους. Η επόμενη πρόταση είναι μια προσπάθεια να βάλουμε τα πραγματα που είπαμε στη σειρά. Ανήκουμε σε μια ένωση που μαζί της πληρώνουμε πολλά λεφτά έναν γεωπολιτικά ανήσυχο γείτονα για να λύσει ένα πρόβλημα που τελικά εντείνει. Από την άλλη πλευρά, τα υπόλοιπα κράτη της ένωσης κλείνουν τις πόρτες τους και οι πρόσφυγες εγκλωβίζονται στο Βαθύ της Σάμου.

Ναι, είμαι και εγώ μπερδεμένος. Στη Σάμο έμεινα δύο μέρες και μαζί με αυτές τις σκέψεις έπρεπε να προχωράω με την έρευνα, να στήνω τα πλάνα μου και να μετράω τις εντάσεις του μικροφώνου. Πρόλαβα όμως να κάνω έναν φίλο, τον Wsam από την Παλαιστίνη. Γνωριστήκαμε στο πλοίο ενώ πήγαινε στο Βαθύ να βρει τον ανήλικο αδερφό του, κατέληξε στο τμήμα ως ύποπτος για λαθρεμπόριο. Τα έχω βάλει όλα σε ένα επεισόδιο του Ζorbaz, βγαίνει την Παρασκευή 22:20 στο RISE TV!

και θα χαρώ πολύ να συζητήσω επί του θέματος και άλλο, η συνέχεια στην οθόνη που λέμε.

Αχιλλέας Βουτσινάς