Πόσοι βλέπουμε τηλεόραση σήμερα και πόσοι την έχουμε αφήσει κάτω από το σεμεδάκι της;

Πριν από μερικά χρόνια, ο Θανάσης Παπακωνσταντίνου, μιλώντας στο Avopolis, είχε περιγράψει την ιστορία που τον ενέπνευσε να γράψει τον «Πεχλιβάνη», ένα από τα πιο δημοφιλή και επιδραστικά τραγούδια της τελευταίας 20ετίας. Η ιστορία ήταν η εξής:

«Το έγραψα όταν είδα ότι οι δικοί μου ήταν αποσβολωμένοι από την τηλεόραση. Το αυτί είναι δύστροπο σαν όργανο, το μάτι όμως είναι πιο δεκτικό κι ανεκτικό. Οι δικοί μου λοιπόν κόλλησαν με αυτήν κι ιδίως με κάτι σαβούρες σαν τις βραζιλιάνικες σαπουνόπερες. Πολύ αστείο είναι να ηχογραφήσετε ατάκες από τέτοια σίριαλ, το τι πλάκα πέφτει είναι άνευ προηγουμένου. Η γιαγιά μου έχει Αλτζχαιμερ και συζητάει με τους ηθοποιούς που παίζουν. Γύρισα κάποια στιγμή – ήμουν στο στρατό κι είχα καιρό να τους δω – και μπαίνω που λέτε μέσα στο σπίτι λέω γεια, μου λένε ένα ξερό γεια και γυρίζουν στην τηλεόραση ξανά. Κάθισα και σκέφτηκα να ερχόταν ο αέρας από το βουνό να έφερνε μαζί του τα χαλίκια και τα αγκάθια από το βουνό και να τρύπωνε κάτω από την πόρτα και να τα έπαιρνε όλα μαζί του. Η τηλεόραση είναι χρήσιμη για δυο κατηγορίες πληθυσμού: για τους ανήμπορους ηλικιωμένους και για τα ζευγάρια για να μην φαίνεται η ανία που μπορεί να υπάρχει στη σχέση. Το πλέον τραγικό είναι οι γονείς να βάζουν τα παιδιά μπροστά την τηλεόραση για να τους αφήσουν ήσυχους»
Στον «Πεχλιβάνη» λοιπόν, ο Θανάσης Παπακωνσταντίνου προφητεύει μια υπερφυσική δύναμη, έναν ανεμοστρόβιλο που έρχεται και ισοπεδώνει κάθε τηλεόραση, κάθετι που προκαλεί συλλογική αδράνεια και ραστώνη. Μήπως ζούμε σήμερα μια τέτοια εποχή, όπου η τηλεόραση αφορά ολοένα και λιγότερους. Μήπως έχει έρθει ο Πεχλιβάνης και δεν πήραμε χαμπάρι

Το παράδειγμα του MTV

Αν υπήρχε ένα τηλεοπτικό κανάλι που κάποτε προσκαλούσε κάθε νέο και δημιουργικό όν να συντονιστεί στη συχνότητα του και να μείνει εκεί για ώρες, αυτό ήταν το MTV. Κάποτε στο MTV μπορούσες να δεις αμέτρητα videoclips, αποσπάσματα συναυλιών, μουσικά και κινηματογραφικά αφιερώματα, όλα τους υλικά μύησης στην pop κουλτούρα. Σήμερα το MTV είναι νεκρό, όπως έχει δηλωσει και ο Rob Tannenbaum, δημοσιογράφος που συν-έγραψε το “I Want My MTV”, το χρονικό της γέννησης και της εκτόξευσης του MTV στα 80`s/90s. “Θα έλεγα πως η διαφορά του παλιού από το νέο MTV, είναι ότι το MTV σήμερα είναι νεκρό. Ή έστω, διανύουμε το μεγαλύτερο χρονικό διάστημα όπου υπάρχουν αφορμές για να λέμε ότι το MTV είναι νεκρό.» είπε ο Tannenbaum στο Buzzfeed. Ποιες είναι αυτές οι αφορμές:  Η πτώση τηλεθέασης των MTV Video Music Awards 2016 που ξεπέρασε το 30%, το κόψιμο σειρών όπως οι: Faking It, Eye Candy, Happyland, Finding Carter και η συνολική αδυναμία του καναλιού στο να δημιουργήσει μια νέα, ενδιαφέρουσα τάση/ιδέα/άποψη στην pop κουλτούρα. «Όλες οι εταιρείες media βιώνουν έναν πανικό σήμερα. Με το MTV αυτό είναι ακόμα χειρότερο.» δηλώνει η μουσική δημοσιογράφος Maura Johnston.

Και η υπόλοιπη τηλεόραση;

Το Netflix έχει χαρίσει απλόχερα στην παγκόσμια ιδιωτική/δημόσια τηλεόραση ένα σκληρό μάθημα: Τηλεόραση δεν είναι πια αυτό το κουτί που κρύβεται πίσω από ένα σεμεδάκι, αλλά κάθε οθόνη laptop/smartphone/pc που έχεις στην διάθεση σου. Αυτό το «μάθημα» μεταφράστηκε με μια ηχηρότατη πτώση τηλεθέασης σε όλα τα μεγάλα αμερικάνικά τηλεοπτικά δίκτυα, σύμφωνα με την έρευνα του Michael Nathanson (2015) και απορρόφηση της από το Netflix. Συγκεκριμένα, μόνο το 2015, το Netflix κατέγραψε 29,1 δισεκατομμύρια ώρες streaming, προκαλώντας πτώση 50% στην συνολική ετήσια τηλεθέαση όλων των δικτύων συνδρομητικής τηλεόρασης.

Επίσης, σύμφωνα και με τo παραπάνω διάγραμμα, οι θεατές ηλικιών 18-24 δείχνουν μηδαμινό ενδιαφέρον για τον «παραδοσιακό» τρόπο παρακολούθησης τηλεόρασης στο σαλόνι. Ζούμε το τέλος της “παραδοσιακής” TV;

Ναι αλλά στην Ελλάδα

Το φαινόμενο Survivor προσγειώθηκε τον περασμένο Φεβρουάριου στους ελληνικούς τηλεοπτικούς δέκτες και έγινε (ένοχή ή μη) αδυναμία για μερικές εκατοντάδες χιλιάδες (που στην πορεία έγιναν 2+εκατομμύρια) θεατές, ενώ οποιοδήποτε άλλο τηλεοπτικό πρόγραμμα έπαιζε την ίδια ώρα, απλώς εξαφανιζόταν. Μπορεί το μέγεθος το Survivor να αποδείξει ότι στην Ελλάδα η παραδοσιακή TV έχει ακόμα σημάδια ζωής; Το γεγονός ότι κάθε τηλεοπτική σειρά (με εξαίρεση την «Μουρμούρα») κατά κανόνα κόβεται μετά από μερικά επεισόδια, σε συνδυασμό με τα κωμικοτραγικά talent shows που προβάλλονται σε prime time (γκουχ-Star Academy-γκουχ) που ζουν για να γίνουν trending topics τρολαρίσματος στο Twitter, δείχνει πως μάλλον η ελληνική τηλεόραση είναι ένας ασθενής μόνιμα στην εντατική, που οι «γιατροί» του τον ξυπνάνε με φάρμακα, άλλοτε δραστικά, άλλοτε placebo. Φταίει αυτός ο αέρας πιστεύω, που είναι πολύ δυνατός, σχεδόν ισοπεδωτικός.
Πηγές: Avopolis, Buzzfeed, MarketingCharts

του Γιάννη Δημητρέλλου

Share on FacebookTweet about this on TwitterPin on PinterestShare on Google+Share on Tumblr